Training Inhoud
Covey en effectief leiderschap
Fase 1 – Overwinning op jezelf en groeien naar onafhankelijkheid
Een baby die geboren wordt, is van nature afhankelijk van anderen. In alles ben je afhankelijk van de ander. Sommigen volwassenen staan nog steeds zo in het leven. Al het geluk of ongeluk, succes of falen komt door de ander. Iemand die onafhankelijk is, handelt vanuit zijn eigen kern.
Een onafhankelijk persoon schuift zijn falen niet af op ”zo ben ik nu eenmaal”, of op psychologische factoren als “Ik ben zo geworden door mijn ouders” of de sociale omgevingsfactoren “Het is de schuld van de ander”. Een onafhankelijk persoon pakt eigenaarschap.
Covey zegt dat we van nature afhankelijk zijn en daar een overwinning over moeten behalen. Dit noemt hij “de overwinning op jezelf”.
De 3 eigenschappen die hierbij horen zijn:
De eerste eigenschap: ‘Wees proactief’
Het is niet voor niets dat pro-activiteit de eerste eigenschap van de 7 is. De overige eigenschappen van Covey zijn absoluut afhankelijk van deze proactieve kracht.
Proactiviteit heeft alles te maken met het zelfbewust zijn van je gedrag. Eenmaal hier zicht op hebben, maakt dat je de keuze hebt om voor je eigen gedrag zelf verantwoordelijkheid te nemen (proactief gedrag), of dat je het afschuift op de ander (reactief). Voor sommigen is hier echt een switch nodig omdat ze gewend zijn om vooral de oorzaken van hun gedrag buiten zichzelf te leggen.
Proactieve mensen kiezen ervoor om hun IK voorop te zetten in hun gedrag. Proactieve mensen bepalen zelf of ze een goede bui hebben of niet. Hun gedrag wordt bepaald door wat ze zelf belangrijk vinden (bewuste keuze).
Reactieve mensen worden beïnvloed door omstandigheden buiten zichzelf. Als ze goed behandeld worden door de ander, voelen ze zich goed en gedragen ze zich ook zo. Worden ze slecht behandeld, dan heeft dat ook zijn weerslag op het gedrag.
Proactieve mensen richten zich vooral op hun eigen gedrag, niet de gedachten van anderen zijn relevant, maar hun eigen denken is bepalend. Ze weten dat ze kunnen kiezen om op prikkels te reageren. Ze denken eerst na en reageren dan pas. Tussen de ‘stimulus’ en ‘respons’ laten ze tijd zitten, alvorens er response komt.
Proactieve mensen kiezen ervoor om tijd en energie te steken in zaken die ze ook daadwerkelijk kunnen veranderen. Dit noemt Covey de Cirkel van Invloed.
De tweede eigenschap van Stephen Covey: ‘Begin met het einde voor ogen’
Er is vandaag de dag veel focus op het ‘zijn in het NU’. Maar Covey stelt dat het van belang is dat ons leven wat we ‘nu’ leven, bepaald wordt door een visie, een koers voor ons leven.
Welke waarden vind je nu echt belangrijk? En leef jij jouw leven die overeenkomt met wie je zou willen zijn? Grote vragen! Bij principe 2 van Covey geeft hij een advies: Stel jezelf eens voor dat je kan kijken naar je eigen uitvaart. Wat wil je wat de mensen zeggen op je begrafenis? Hoe moet de speech eruit zien van je beste vriend of kind? Wat moet er staan op je grafsteen. Hoe wil je herinnert worden?’
Een krachtig, toch ook best heftig instrument kan zijn om vandaag je eigen begrafenisspeech te schrijven. De inhoud van deze speech kan een kompas worden voor je leven, hoe je vanaf vandaag dat vorm wil geven. Toen ik dit zelf voor het eerst hoorde wist ik niet zo goed wat ik van deze opdracht moest vinden. Maar onlangs hoorde ik een interview met Ali B. die vertelde dat deze opdracht ervoor heeft gezorgd dat hij staat waar hij nu staat. Hij is dus het proberen waard;)
Jij bent de schepper van hoe je leven eruit mag zien. Gebruik je voorstellingsvermogen om je denkbeeldige leven te scheppen en laat die samengaan met je geweten, de waarden die jij echt belangrijk vindt in je leven.Door je zelfbewustzijn te vergroten stel je jezelf in staat om te gaan voor een script die aansluit bij jouw (geloofs)waarden.
“Om de consequenties van onze keuzes in goede banen te leiden moeten wij voortdurend gebruik maken van principes zoals rechtvaardigheid, vriendelijkheid,respect, eerlijkheid of integriteit” – Stephen R. Covey
De derde eigenschap van Stephen Covey: ‘Belangrijke zaken eerst’
De eerste twee principes van Covey geven doel en richting voor het leven. Met Eigenschap 3 wordt er concreet naar dit doel toegewerkt. Het ‘Belangrijke zaken eerst’, is een essentiële eigenschap voor het stellen van prioriteiten en dus voor het stuk tijdmanagement.
In het stellen van prioriteiten stelt Covey dat we ons moeten richten op zaken die niet meteen ‘urgent’ zijn, maar wel ‘belangrijk’. De ‘belangrijke zaken’ hebben alles te maken met eigenschap 2 ‘begin met het einde voor ogen’. Hierin zie je de principes van de Eisenhower kwadrant dus terugkomen.
Covey vergelijkt de belangrijke zaken met ‘big rocks’. En alle afleiding, de ruis wat op je afkomt, met ‘kiezelsteentjes’. Covey zegt dat velen hun leven zo inrichten als een vaas die je vult met kiezelsteentjes. Zoals je in de video onderaan deze tekst kunt zien.
Fase 2 – Overwinning op je omgeving – groeien naar wederzijdse afhankelijkheid.
Als je de eerste drie eigenschappen van Covey eigen hebt gemaakt, ben je gegroeid van afhankelijkheid naar onafhankelijkheid.Dit is een belangrijke basis om vandaan door te groeien naar de 2e fase, die van wederzijdse afhankelijkheid. Het klinkt misschien tegenstrijdig maar effectieve, wederzijdse afhankelijkheid is alleen mogelijk vanuit die onafhankelijke positie.
Om te kunnen kiezen voor wederzijdse afhankelijkheid moet je proactief zijn, leven vanuit de cirkel van invloed, je leven goed plannen en trouw blijven aan jouw principes en prioriteiten. Alleen dan ben je in staat om een langdurige relatie met anderen op te bouwen.
Wederzijdse afhankelijkheid biedt grote mogelijkheden: Er ontwikkelen zich rijke, zinvolle relaties. Productiviteit neemt (met de ander) enorm toe. Dienstbaarheid en het leveren van bijdragen worden gestimuleerd. Mensen groeien samen en leren voortdurend van elkaar.
De Emotionele Bankrekening
Covey stelt dat een relatie te vergelijken is met een balans waar spraken is van enerzijds geven en anderzijds nemen.
Je geeft aan de ander en je ontvangt van de ander. Dit is een continue wederkerigheid. Covey stelt dat als we in de ander investeren, we dan een storting doen op de emotionele bankrekening.
Maar als wij van de ander nemen, het tegenbeeld van de storting, dan doen we een opname op de emotionele bankrekening.
De 6 stortingen die plaats kunnen vinden op de emotionele bankrekening zijn:
1. De ander oprecht willen begrijpen. Niet je eigen uitgangspunt als leidraad nemen, maar geïnteresseerd doorvragen hoe iemand anders iets ervaart/ziet.
2. Bezig zijn met de details van iemands leven. Hierin laat je zien, dat je oprecht bij de ander betrokken bent. Dit kunnen voor het oog triviale dingen zijn. Geef een compliment over een nieuwe bril. Toon interesse door te vragen hoe de date vorige week is verlopen… Door oog te hebben op de kleine zaken van het leven, toon je werkelijke aandacht.
3. Je woord houden als je iets belooft.
4. Verwachtingen verduidelijken.
5. Integriteit tonen. Beloftes nakomen, wat je zegt komt overeen met hoe je leeft, niet roddelen over de ander maar loyaliteit tonen en positief spreken over de ander, ook als de ander op dat moment er niet fysiek bij is. Je toont daarmee ook richting degene met wie je spreekt dat je integer bent en dat schept vertrouwen.
6. Je oprecht verontschuldigen als je een onbedoelde opname hebt gemaakt.
Effectieve afhankelijkheid houdt in dat beide partijen op eigen benen kunnen staan en vanuit hun eigen IK ervoor kiezen om zich aan elkaar te verbinden.Er zijn wederom drie eigenschappen die ons helpen om een overwinning te behalen op de omgeving. Eigenschappen die ons doen groeien naar wederzijdse afhankelijkheid. We gaan die nu hieronder behandelen.
De vierde eigenschap van Stephen Covey: ‘denken in win-win’
Het uitgangspunt hierin is dat er voldoende is voor iedereen. Wees niet bang, om ook je concurrenten, evenveel te gunnen als jezelf.
Werk naar een win-win situatie toe. Verdiep je in de eventuele obstakels die de andere partij neerlegt. Kijk weg van jouw standpunten en wees creatief in het bedenken van nieuwe wegen om de win-win resultaten te behalen. Probeer altijd te gaan voor een voordelige oplossing voor beide partijen. Niet rivaliseren, maar samenwerken! Hier is moed voor nodig. Lukt een win-win situatie niet. Ga dan voor een compromis.
De vijfde eigenschap van Stephen Covey: ‘Eerst begrijpen, dan begrepen worden’
Covey is van mening dat het begrijpen van mensen de meest effectieve communicatie is. Door gebrekkige communicatie, ontstaan in relaties grote problemen.
Werkelijk luisteren is de sleutel is om de ander te begrijpen. Door met empathie te luisteren, doen we een grote storting op de ‘emotionele bankrekening’. De ander voelt zich namelijk echt gezien (of gehoord). Bij empathisch luisteren gebruiken we niet alleen de oren, maar ook de ogen en het hart. Alle zintuigen doen mee, om je maar in de ander te kunnen verplaatsen. Met empathisch luisteren, luister je op gevoelsniveau en probeer je zo dichter bij de ander te komen.
Door ervoor te willen gaan om de ander te begrijpen, vereist het ook een bepaalde discipline om zelf niet het woord te nemen (om bijv. ook begrepen te willen worden). Je moet je mening en oordeel even parkeren.
Door jouw luisterhouding kan er vertrouwen ontstaan en ontstaat er ook een wederkerigheid om uiteindelijk elkaar te willen begrijpen.
Eigenschap 6 is: ‘Creëer synergie’
Als we alle voorafgaande eigenschappen toepassen, kunnen we komen tot ‘synergetisch werken’. Er is een open cultuur ontstaan waar gedacht wordt in ‘win-win’ en waar de insteek is om elkaar goed te begrijpen. In zo’n atmosfeer kunnen we het principe van synergie toepassen.
Misschien ken je de uitdrukking wel dat synergie maakt dat 1+1 = 3. Door krachten samen te bundelen, en te gaan voor creativiteit, komt er niet een compromis, maar wat Covey noemt ‘een derde weg’.
Een voorbeeld:
Stel, we gaan terug naar een tijd voor de brandweer ergens snel ter plaatse was. We zien dat er een huis in brand staat. Iemand ziet dit en gaat snel met een emmertje water uit de dichtstbijzijnde sloot halen. Hij loopt als een gek heen en weer om het huis, voor zover mogelijk, te blussen. Dat komen er nog een aantal mensen aan en die doen allemaal hetzelfde. Ze lopen als een kip zonder kop heen en weer. Dit is geen synergie. Dit is 1+1=2. Synergie ontstaat als er meer kracht en creativiteit loskomt dan alleen een optelsom. Deze derde weg kan in dit geval het vormen van een menselijke keten zijn, naar het brandende huis.
De emmertjes worden vanaf de sloot gevuld en gaan dan van hand tot hand naar het brandende huis. Niemand raakt snel uitgeput. En de snelheid van water toevoer is gegarandeerd.
We zijn gegaan van afhankelijkheid naar onafhankelijkheid (de overwinning op jezelf) om vervolgens door te groeien naar wederzijdse afhankelijkheid. In deze 3e fase worden de vorige fasen gecompleteerd door de derde “rakettrap”. Het gaat hier over het voortdurend evalueren. Om zo te blijven leren en te kijken wat er verbeterd kan worden. Een leider blijft leidinggeven aan zichzelf. Hij zorgt ervoor dat hij het vermogen blijft behouden om mensen te inspireren.
De zevende eigenschap van Stephen Covey: ‘Houd de zaag scherp’
Deze laatste eigenschap gaat over persoonlijk leiderschap.
“Een man loopt door het bos en ziet een houthakker, die zich helemaal in het zweet heeft gewerkt om een boom om te zagen. De man vraagt aan de houthakker wat hij aan het doen is. “Ik moet deze boom voor vanavond omzagen!”, antwoord de houthakker. De man zegt: “Maar die zaag is helemaal bot! Neem even pauze om hem aan te scherpen, dan ben je sneller klaar.” “Nee”, antwoord de houthakker, “Ik heb geen tijd om hem aan te scherpen: die boom moet vandaag nog om!”
Wat Covey wil vertellen is dit. Jij bent de zaag, in hoeverre houd jij jezelf scherp? Neem jij werkelijk tijd om te evalueren en aan jezelf te werken?
Covey beschrijft onder deze eigenschap vier dimensies om succesvol te blijven en de voorafgaande principes blijvend effectief toe te passen:
De fysieke dimensie (denk aan voeding, voldoende slaap, sporten).
De spirituele dimensie (meditatie, natuur, gebed, muziek, kerk).
De geestelijk-mentale dimensie (lezen, schrijven, verdiepen).
De sociale/emotionele dimensie (vriendschap, dienstbaarheid, emoties uiten).
Het is zaak om alle dimensies blijvend aandacht te geven en in balans te houden.Neem geregeld tijd voor zelfreflectie en blijf kritische vragen aan jezelf stellen over jouw leiderschap. Het is een kwestie van keuzes maken om in jezelf blijvend te investeren en dat prioriteit te geven. Dit zijn ‘big rocks’ waar je niet aan voorbij kan gaan. In de Eisenhower Matrix vallen deze 4 dimensies onder het Kwadrant II.
